Tạp chí Nghiên cứu Khoa học và Phát triển

Bài viết phân tích những vấn đề đặt ra trong xây dựng và thực thi chính sách, pháp luật ở Việt Nam hiện nay trên cơ sở làm rõ khái niệm, nguồn và cấp phê duyệt chính sách. Thông qua việc tổng hợp lý luận và phân tích thực tiễn, nghiên cứu chỉ ra một số bất cập chủ yếu như: một số chính sách chưa rõ ràng, thiếu tính ổn định và liên thông; quy trình đánh giá tác động và tham vấn còn hình thức; sự phối hợp giữa các cơ quan còn hạn chế; và nguồn lực cho công tác hoạch định một số chính sách chưa đáp ứng yêu cầu. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất định hướng đổi mới quy trình xây dựng chính sách theo hướng khoa học, minh bạch và dựa trên bằng chứng, nhằm nâng cao chất lượng pháp luật và hiệu quả thực thi trong bối cảnh phát triển và hội nhập quốc tế.

Việt Nam là quốc gia chịu tác động nghiêm trọng từ các mối đe dọa an ninh phi truyền thống với cấp độ báo động đỏ, hậu quả ngày càng trầm trọng, đòi hỏi phải thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong quản lý kinh tế để ứng phó với các mối đe dọa này. Bài viết phân tích những vấn đề lý luận về đổi mới sáng tạo, về an ninh phi truyền thống, thực trạng đổi mới sáng tạo trong quản lý kinh tế ở Việt Nam trước các mối đe doạ an ninh phi truyền thống, từ đó đề xuất giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong quản lý kinh tế, hướng tới phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng tự chủ, tự cường quốc gia.

Kinh tế số đang nổi lên như một động lực then chốt của thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tại Việt Nam, lĩnh vực kinh tế số hiện đang phát triển nhanh chóng, với tỷ trọng đóng góp đạt 18,3% GDP năm 2024 và tăng lên 18,72% trong nửa đầu năm 2025, tập trung ở các lĩnh vực nổi bật như thương mại điện tử, thanh toán số và chính phủ điện tử . Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế số tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản. Ở góc độ nội tại, những thách thức lớn bao gồm: hạ tầng số chưa đồng bộ, khung khổ pháp lý còn chưa hoàn thiện, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, thói quen tiêu dùng truyền thống và hạn chế trong năng lực chuyển đổi số của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ở góc độ bên ngoài, nền kinh tế số Việt Nam chịu sự phụ thuộc lớn vào các nền tảng công nghệ quốc tế, dòng vốn FDI, đồng thời phải đối diện với khoảng cách công nghệ trong khu vực và nguy cơ mất an toàn, an ninh mạng xuyên biên giới. Bài viết phân tích thực trạng phát triển kinh tế số, đánh giá tác động của các rào cản phát triển kinh tế số đối với khu vực công, doanh nghiệp, xã hội và người dân; từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm thực hiện thành công mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khoá XIII.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả kỹ thuật chăn nuôi heo công nghệ cao ở Vùng Đông Nam Bộ thông qua khảo sát 121 trang trại chăn nuôi heo công nghệ cao kết hợp phương pháp phân tích màng bao dữ liệu với 6 yếu tố đầu vào và 3 yếu tố đầu ra. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, ở hướng tiếp cận tối thiểu hóa đầu vào dưới các điều kiện về hiệu quả kỹ thuật không đổi theo quy mô, kết quả trung bình đạt 0,881 thấp hơn so với hướng tiếp cận tối thiểu hóa đầu vào dưới các điều kiện về hiệu quả kỹ thuật thay đổi theo quy mô (0,966). Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất bốn hàm ý chính sách chính nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chăn nuôi heo công nghệ cao ở Vùng Đông Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung.

Luật tục là một thiết chế xã hội truyền thống có vai trò quan trọng trong điều chỉnh các quan hệ xã hội ở nhiều cộng đồng dân tộc. Bình đẳng giới là một trong những mục tiêu quan trọng của quá trình phát triển bền vững và bảo đảm quyền con người hiện nay. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu mối quan hệ giữa luật tục và bình đẳng giới ngày càng thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực. Bằng phương pháp tổng quan và phân tích tài liệu, bài viết tiến hành hệ thống hóa, đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan đến luật tục, bình đẳng giới và mối liên hệ giữa luật tục với việc thực hiện bình đẳng giới trong cộng đồng. Trên cơ sở đó, bài viết gợi mở một số vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu trên cả phương diện lý thuyết và thực tiễn thực hiện.

Nghiên cứu tiến hành mô tả thành phần hóa thực vật và đánh giá các hoạt tính sinh học của dịch chiết ethanol từ củ Pouzolzia zeylanica thu hái tại vùng cát ven biển. Kết quả định tính cho thấy dịch chiết giàu saponin, phenolic và flavonoid. Hàm lượng định lượng ghi nhận gồm phenolic tổng số 74,39 ± 0,68 mg GAE/g, flavonoid tổng số 28,96 ± 1,10 mg QE/g và saponin tổng số 176,25 ± 7,50 mg OA-eq/g. Phân tích UPLC–QTOF–MS xác định 158 hợp chất, chủ yếu là triterpenoid và sterol. Dịch chiết thể hiện hoạt tính chống oxy hóa (IC50: DPPH 1,622 mg/mL; ABTS 0,609 mg/mL; FRP 0,320 mg/mL) và khả năng chống viêm mạnh trong mô hình biến tính BSA (IC50 0,024 mg/mL). Hoạt tính ức chế enzym tiêu hóa carbohydrate ở mức trung bình. Kết quả gợi ý củ P. zeylanica là nguồn giàu triterpenoid–saponin với tiềm năng hỗ trợ chống oxy hóa và chống viêm.